Diabetiese Voetulkusse en Diabetes-verwante Arteriële Siekte
Diabetes kan beide die senuwees en die slagare in u bene en voete beskadig. Dit verhoog die risiko van voetsere (ulkusse) wat stadig genees, en in ernstige gevalle gangreen. Die mees gevreesde komplikasie is amputasie – wat goeie sorg gewoonlik kan voorkom.


Diabetes-geassosieerde Perifere Arteriële Siekte
By diabetes beskadig hoë bloedsuiker geleidelik die bloedvate en senuwees regdeur die liggaam. Met verloop van tyd kan dit die volgende affekteer:
die oë (retinopatie)
die niere (nefropatie)
die senuwees (neuropatie – verlies van gevoel, dikwels in die voete)
die slagare, wat verharding van die slagare versnel en die risiko van hartaanval, beroerte en swak bloedsomloop in die bene verhoog
Goeie beheer van u bloedsuiker – tesame met u bloeddruk, cholesterol en om nie te rook nie – is die beste manier om hierdie probleme te vertraag of te voorkom. Indien dit onbeheer gelaat word, kan diabetes tot ernstige skade lei, insluitend voetsere wat in gangreen kan oorgaan en tot amputasie kan lei.
Oorsake
Hoe langer u reeds diabetes het, hoe hoër is u risiko vir hierdie vaskulêre probleme. Die risiko is nog groter indien u ook hoë bloeddruk het, rook, nie oefen nie, oorgewig is, of 'n hoëvet-dieet eet.
Simptome
Diabetes-verwante vaskulêre probleme kan op verskeie maniere voorkom:
Wasige sig of swewende kolletjies
Swelling van die gesig of ledemate, of skielike gewigstoename
Skuimerige urine
Voetsere (diabetiese voetulkusse)
Verlies van gevoel, of brand, in die hande of voete
Beenpyn wanneer u loop
Borspyn of kortasem met inspanning
Hoë bloeddruk veroorsaak gewoonlik glad nie simptome nie – dit word net gevind wanneer dit gemeet word, dus laat dit gereeld nagaan.
Toetse
Ek begin met u geskiedenis en 'n ondersoek, en 'n bloedtoets om u bloedsuiker en cholesterol te meet. Afhangende van u simptome, kan ander ondersoeke insluit:
Oë – 'n oogondersoek vir retinopatie.
Niere – 'n urinetoets vir proteïen (albumien).
Gevoel in die voete – 'n eenvoudige toets met 'n dun nylondraad (monofilament) en 'n stemvurk om senuskade (neuropatie) op te spoor.
Beenbloedsomloop – 'n enkel-brachiale drukindeks (ABPI) vergelyk die bloeddruk by u enkel en arm, en 'n dupleks-ultraklankskandering toon waar die slagare vernou is.
Een belangrike punt: by diabetes is die enkelslagare dikwels styf en gekalsifiseer, wat die ABPI vals normaal kan laat lyk. Om hierdie rede is 'n toondruk (toon-brachiale indeks) meer betroubaar by mense met diabetes.
As u 'n voetulkus het, kyk ek ook vir infeksie: 'n depper- of weefselmonster, bloedtoetse en gewoonlik 'n x-straal. As die ulkus tot by die been strek, of 'n sonde tot op die been gaan, is 'n infeksie van die been (osteomiëlitis) waarskynlik, en 'n MRI-skandering of beenmonster kan nodig wees.
Behandelingsopsies
Optimale Mediese Terapie
Behandeling het ten doel om alles te beheer wat u slagare beskadig: bloedsuiker (met insulien of glukoseverlagende medikasie), bloeddruk, en cholesterol (gewoonlik 'n statien). 'n Antiplaatjiemiddel soos aspirien of clopidogrel verlaag die risiko van stolsels.
Behandel Perifere Arteriële Siekte
Wanneer 'n voetulkus ontwikkel, is die belangrikste behandeling drukverligting ("offloading") – om die druk van die ulkus af te haal met 'n verwyderbare of nie-verwyderbare gipsstewel of spesiale skoene, sodat u nie daarop loop nie. Sonder drukverligting genees ulkusse baie stadiger of glad nie. Die ulkus word ook dadelik behandel met verbande, verwydering van dooie weefsel en, indien dit geïnfekteer is, antibiotika – terwyl ek nagaan of genoeg bloed die voet bereik vir dit om te genees. Dit is belangrik om ulkusse vroeg te behandel, want as die weefsel afsterf, kan 'n deel van die voet of been verloor word.
Indien die bloedsomloop swak is, kan bloedvloei herstel word deur angioplastie ('n ballon, soms met 'n stent, om die slagaar van binne oop te maak) of deur omleidingschirurgie (bypass) ('n aar- of materiaalgreffie wat bloed om die blokkasie lei). Soms word die plaak direk verwyder (endarterektomie). Die beste opsie hang af van waar die blokkasies is.
Algemene Riglyne
U kan baie doen om uself te beskerm:
Hou op rook
Eet 'n Mediterreense dieet en behou 'n gesonde gewig
Oefen gereeld
Toets u bloedsuiker soos aanbeveel
Ondersoek u voete elke dag, beskerm hulle teen besering, en hou hulle skoon en droog
Verwysings
Intersocietal IWGDF, ESVS and SVS Guidelines on Peripheral Artery Disease in People with Diabetes and a Foot Ulcer (2023).
IWGDF Practical Guidelines on the Prevention and Management of Diabetes-related Foot Disease (2023 update).
Conte MS, Bradbury AW, Kolh P, et al. Global Vascular Guidelines on the Management of Chronic Limb-Threatening Ischemia. Eur J Vasc Endovasc Surg 2019;58(1S):S1–S109. doi:10.1016/j.ejvs.2019.05.006
Farber A, Menard MT, Conte MS, et al. Surgery or Endovascular Therapy for Chronic Limb-Threatening Ischemia (BEST-CLI). N Engl J Med 2022;387(25):2305–2316. doi:10.1056/NEJMoa2207899
SVS-riglyne vir Pasiënte: Perifere arteriële siekte met diabetiese voetulkus
SVS-riglyne vir Pasiënte: Diabetiese VoetOns Dienste
Arteriële Prosedures
Standaard oop arteriële chirurgiese prosedures om bloedvloei na die ledemate te herstel of te rekonstrueer.
Femoropopliteale omleiding
Femorale endarterektomie
Femoropopliteale trombektomie
Femorotibiale omleiding
Endovaskulêre Prosedures
Hierdie minder ingrypende prosedures is dikwels die eerste keuse, veral wanneer geen geskikte aar vir 'n omleiding beskikbaar is nie. Vir ernstige siekte wat die been bedreig, kan 'n omleiding met 'n goeie aar beter resultate gee (BEST-CLI-proef), dus word die keuse vir elke pasiënt gemaak.
Angioplastie met of sonder stent van
Superfisiële femorale slagaar
Popliteale slagaar
Tibiale slagare
Perifere arteriële kateter-gerigte trombolise
Hibriede Prosedures
Gekombineerde endovaskulêre en oop chirurgiese prosedures word selektief gebruik om bloedvloei na die ledemate te herstel.
Femorale endarterektomie met perifere angioplastie
Femoropopliteale trombektomie met perifere angioplastie met of sonder stent
Wondsorg
Ons bied die hele reeks konserwatiewe wondsorgmetodes sowel as gevorderde wondsorgmetodes aan, insluitend chirurgiese debridement, negatiewedruk-wondterapie en / of hiperbariese suurstofterapie vir komplekse wonde wat verband hou met arteriële ontoereikendheid of perifere neuropatie sekondêr tot diabetes. Vir meer inligting, besoek asseblief www.wondsorg.co.za
Hiperbariese Suurstofterapie
Ons span hiperbariese tegnoloë staan my by om Hiperbariese Suurstofterapie te bied vir indikasies wat deur die Undersea and Hyperbaric Medical Society (UHMS) aanvaar word. Vir diabetiese voetulkusse word dit as 'n byvoeging gebruik vir isgemiese of neuro-isgemiese ulkusse wat nie met goeie standaardsorg genees het nie; die IWGDF 2023-riglyn maak slegs 'n voorwaardelike aanbeveling daarvoor, gebaseer op bewyse van lae sekerheid. Vir meer inligting, besoek asseblief www.hbo.co.za
Indien u enige probleme met enige van hierdie toestande ondervind, kontak asseblief u huisarts of u vaskulêre chirurg. Indien u in Pretoria woon en nog nie 'n vaskulêre chirurg gesien het nie, is u meer as welkom om ons spreekkamers vir 'n formele konsultasie te kontak.
Hierdie webwerf bied algemene inligting oor vaskulêre toestande vir pasiënte en hul gesinne. Dit is nie persoonlike mediese advies nie en kan nie 'n ondersoek deur u eie dokter of 'n vaskulêre chirurg vervang nie. Die inligting is dalk nie op u situasie van toepassing nie, selfs al het u dieselfde diagnose. By twyfel, raadpleeg u dokter.
In 'n mediese noodgeval, bel 10177 (ambulans) of 112 vanaf 'n selfoon, of gaan na u naaste noodafdeling – moenie wag dat ons kamers terugbel nie. Ons kamers is Maandag tot Vrydag oop, 08:00–16:00 (09:00–16:00 van Mei tot September): 012 335 8651.
Kontak ons
Tel: 012 335 8651 · E-pos: [email protected]
