Akute Ledemaat-isgemie
Akute ledemaat-isgemie is 'n skielike verlies van bloedtoevoer na 'n arm of been. Dit is 'n mediese noodgeval: sonder vinnige behandeling begin die spiere en senuwees binne ure afsterf en kan die ledemaat verloor word.
Bel 10177 (ambulans) of 112 vanaf 'n selfoon, of gaan onmiddellik na die naaste noodafdeling, as 'n arm of been skielik:
Pynlik word – erge pyn wat oor minute tot ure begin
Bleek, blou of gevlek lyk
Koud voel vergeleke met die ander ledemaat
Geen polsslag in die voet of pols het nie
Gevoelloos word of tintel
Swak word of glad nie kan beweeg nie
Gevoelloosheid en swakheid beteken die ledemaat is in onmiddellike gevaar. Die beste kans om dit te red is behandeling binne ongeveer ses uur nadat die simptome begin het. Moenie wag om te sien of dit beter word nie, en moenie wag vir 'n antwoord van ons kamers nie.
Oorsake
'n Bloedklont van elders (embolie) – meestal van die hart, by mense met 'n onreëlmatige hartklop (atriale fibrillasie) of ná 'n hartaanval, of van 'n aneurisme.
'n Bloedklont wat in 'n vernoude slagaar vorm (trombose) – by mense wat reeds perifere arteriële siekte het.
'n Geblokkeerde omleidingsgreffie of stent.
'n Bloedklont in 'n aneurisme agter die knie (popliteale aneurisme).
'n Besering van 'n slagaar, of 'n skeur in die slagaarwand (disseksie).
Toetse
Die diagnose word hoofsaaklik deur ondersoek gemaak, insluitend om die polsslae met 'n handgehoue Doppler na te gaan. As die ledemaat nie in onmiddellike gevaar is nie, wys 'n RT-angiogram of dupleks-ultraklank waar die blokkasie is. Bloedtoetse en 'n hartspoor (EKG) soek na die oorsaak. Wanneer die ledemaat in onmiddellike gevaar is, word behandeling nie vir skanderings uitgestel nie.
Behandeling
'n Bloedverdunner (heparien) word dadelik gegee om te keer dat die klont groei. Die bloedtoevoer word dan so vinnig moontlik herstel:
Embolektomie of trombektomie – die klont word deur 'n klein insnyding, gewoonlik in die lies of agter die knie, met 'n ballonkateter verwyder.
Kateter-geleide trombolise – 'n klontoplossende middel word deur 'n dun buisie in die klont gegee; geskik wanneer die ledemaat nie in onmiddellike gevaar is nie.
Endovaskulêre klontverwydering, angioplastie of stentplasing om die vernouing te behandel wat die klont veroorsaak het.
Omleidingschirurgie wanneer die slagaar nie oopgemaak kan word nie.
Fassiotomie – wanneer die spiere swel nadat die bloedtoevoer terugkeer (kompartementsindroom), word die stywe weefsel rondom hulle oopgemaak om die druk te verlig.
As die ledemaat te lank sonder bloed was en nie gered kan word nie, kan 'n amputasie nodig wees om jou lewe te beskerm.
Ná behandeling
Dit is belangrik om die oorsaak te vind. As die klont van die hart gekom het, sal jy gewoonlik langtermyn-antistolling ('n bloedverdunner) nodig hê om nog een te voorkom. As dit van 'n vernoude slagaar gekom het, geld die behandeling en voorkoming van perifere arteriële siekte.
Selfs met vinnige behandeling hou akute ledemaat-isgemie 'n werklike risiko van amputasie en dood in, hoofsaaklik omdat baie pasiënte ook ernstige hartsiekte het. Daarom is spoed so belangrik.
Ons Dienste
Nood-embolektomie en -trombektomie
Perifere arteriële kateter-geleide trombolise
Angioplastie en stentplasing
Omleidingschirurgie
Fassiotomie
Sien ook: Perifere Arteriële Siekte · Aorta-aneurisme
As jy enige probleme met enige van hierdie toestande het, kontak asseblief jou huisarts of jou vaskulêre chirurg.
Hierdie webwerf bied algemene inligting oor vaskulêre toestande vir pasiënte en hul gesinne. Dit is nie persoonlike mediese advies nie en kan nie 'n ondersoek deur jou eie dokter of 'n vaskulêre chirurg vervang nie. Die inligting is dalk nie op jou situasie van toepassing nie, selfs al het jy dieselfde diagnose. By twyfel, raadpleeg jou dokter.
In 'n mediese noodgeval, bel 10177 (ambulans) of 112 vanaf 'n selfoon, of gaan na jou naaste noodafdeling – moenie wag dat ons kamers terugbel nie. Ons kamers is Maandag tot Vrydag oop, 08:00–16:00 (09:00–16:00 van Mei tot September): 012 335 8651.
Kontak ons
Tel: 012 335 8651 · E-pos: [email protected]